TOKİ dairesi ilanında satıcı olarak görünen kişi hak sahibinin kendisi olabileceği gibi onun kiracısı ya da daireyi daha önce devralmış biri de olabilir. İlan metni üçünde de aynı görünür. Aşağıdaki sıra parayı en sona bırakır.
Devirden önce sırayla neler yapılır?
Altı adımın çoğunun cevabı kayıtta ya da kurumda bulunur.
- Devredenin kimliğini sorun. Adını, daireyle ilişkisini ve daireyi nasıl edindiğini isteyin. “Hak sahibi benim” diyorsa bunu gösteren kâğıdı görün.
- Devir kuralını kurumdan öğrenin. Konutun bugün devredilip devredilemeyeceğini ve izlenecek yolu TOKİ söyler.
- Kaydı görün. Kaydı devredenden isteyin, onunla birlikte ilçe tapu müdürlüğüne gidin; dairenin kaydının açılıp açılmadığını orada öğrenirsiniz.
- Daireyi içeriden gezin. Anahtarı kimin getirdiğine, içeride eşya ya da oturan biri olup olmadığına bakın.
- Anlatılanı yerle karşılaştırın. Devreden “burada ben oturuyorum” ya da “kiracım var” dediyse bu sözün dışarıdan bir karşılığı var mı? Bu adımı bize verebilirsiniz.
- Kâğıdı imzadan önce okutun. Devir metnine güvenmiyorsanız bir hukukçuya gösterin, ödemeyi ondan sonra yapın.
Deprem konutunda devir sözü geldiyse
Deprem konutu diye satılan yerde hak sahipliği ilanlarını ilçe kaymakamlığı yayımlar; Hazro ve Kocaköy kaymakamlıklarının duyuruları buna örnektir. Hani ve Kulp’taki deprem iskân alanlarında ise parsellerin bir kısmı Toplu Konut İdaresinindir. “Hakkımı devrediyorum” sözünün dayanağını bu iki kurumdan öğrenirsiniz.
Beşinci adımda neye bakılır?
Arsa, daire ve tarla araştırmasında özel dedektifin baktığı, devreden kişinin anlattığı yerde oturuyor görünüp görünmediği ve anlattığı iş yerinde çalışıp çalışmadığıdır. Bir yerin kime devredilebileceği ya da devrin geçerli olup olmadığı onun söyleyeceği şey değildir.
Blok kapalı bir sitenin içindeyse içeri girmeyiz, komşudan ya da güvenlikten bilgi toplamayız. Bu durumda cevap çıkmayabilir, rapora o da yazılır.
Daire Bağlar’daysa neyi hazırlamalısınız?
Bağlar’da blok ve daire numarası olmadan başlanamaz. İlçedeki Bağcılar Mahallesi ülkenin en kalabalık mahallesi olarak haberlere geçti, mahalle adı yer tarif etmeye yetmez.