Diyarbakır İş Yeri ve Ortak Araştırması: Firmanın Önünden Görülenler

Ortağım beni dolandırıyor, ne yapmalıyım?

Önce kuşkunun hangi kısmının parayla, hangi kısmının yerde görülecek bir şeyle ilgili olduğunu ayırın. Defter ve banka hareketleri mali müşavirinizin alanıdır; ortağınızın anlattığı işler ise bir adrese bağlanıyorsa ona bakılabilir.

Son satırın bir koşulu var: bakılacak iş yerini sizin göstermeniz gerekir. Ortağınızın nereye gittiğini bulmak ya da evini gözlemek bu işe girmez, çalışanlardan veya komşu esnaftan bilgi toplanmaz. Bunu kendiniz yapmak isterseniz de zorluk şudur: ortağınız sizi tanır, siz gittiğiniz gün depo başka türlü görünür.

Karşımdaki firma gerçek mi?

Kartvizit, internet sitesi ya da fatura üstündeki adres başlangıçtır. Dedektif o adreste bu adın okunup okunmadığına, bir kat mı yoksa sokağa açılan bir iş yeri mi olduğuna, mal indirip bindiren olup olmadığına bakar; hepsi gün ve saat aralığıyla yazılır. Paylaşımlı bir kat çıkması kötü işaret olmak zorunda değil, anlatılan iş hacmiyle karşılaştırmak size kalır.

Şirketin kayıtlı unvanını ve adresini ticaret sicili kaydından kendiniz de görebilirsiniz. Tabela ile kayıt uyuşmuyorsa ilk soru firmaya gider. Kapalı bulunan bir firma için rapor “kapandı” demez, “o gün o saatlerde kapalı görüldü” der.

Adresi “Yenişehir” diye veren firmada ilin hangisi olduğunu sorun; Bursa ve Mersin’de de bu adla ilçe var. Diyarbakır Yenişehir sayfası bu karışıklığı açıyor.

Ödemesi geciken firma hâlâ orada mı?

Vadesi geçmiş bir alacakta bir sonraki adımı seçerken bilinmesi gereken, adreste iş yürüyüp yürümediğidir: açık mı, aynı ad mı okunuyor, aynı yerde başka bir iş mi yapılıyor? Tahsilat bizim işimiz olmaz; firmayla görüşmeyiz, ödeme istemeyiz.

Size ortaklık teklif eden firma

Teklifte adı geçen adresi ve kişiyi isteyin. Adres vermekten kaçınan bir teklif bakılacak bir şey bırakmaz, bunu fark etmek için dedektif de gerekmez. Adres gelince soru basitleşir: orada bu ad var mı, teklifi yapan kişi orada görülüyor mu? Görülmesi yalnız adresin boş olmadığını gösterir; teklifin iyi olup olmadığına siz karar verirsiniz.

Adresinde “Tekstil Kent” yazan firma

Bu ad tek bir bina tarif etmez; ada, parsel ya da kapı numarası isteyin. Kurum belgelerinde bu adı bulamadık; tekstil için geçen ad Tekstil İhtisas OSB’dir, faturada hangisinin yazdığına bakın. Tam adres elinize geçince iki soru kalır, onları Tekstil Kent yazısı ayrıca açıyor. Sanayi bölgesinin kapalı bir bölümünü dışarıdan göremeyiz.

Ergani’deki yeni sanayi sitesinde devir sözü verilirse

Yeni Ergani Sanayi Sitesi 551 iş yeri için yapılıyor ve inşaatı sürüyor; buradan “benim”, “devrediyorum” ya da “ortak olalım” diye söz ediliyorsa bitmemiş bir yerden bahsediliyor demektir. Organize sanayi bölgesi de değildir, iki adı karıştırmayın.

Yerinde bakılacak iki şey var: hangi blok, hangi kapı, orada bir yapı var mı; bir de o kişinin sürdürdüğünü söylediği işin görünüp görünmediği. Ergani kent merkezine 56 km uzakta olduğu için yol tutara yansır. Kimin hak sahibi olduğunu sitenin yetkililerine siz sorarsınız.

Devralacağım dükkânın işi anlatıldığı gibi mi?

Ciro için dökümü mali müşavirinize gösterin, yerden bakılarak hesaplanmaz. Dedektifin bakabildiği, dükkânın hangi günlerde açık olduğu, içeri giren çıkan olup olmadığı, tabela ile adresin anlatılanla uyuşup uyuşmadığıdır. Tek gün yanıltabilir, her dükkânın boş geçen günü olur. Lokantada bu soruların nasıl kurulduğu lokanta devri yazısında ayrıntılı duruyor.