Peyas ya da Huzurevleri tarafında yeni bir bloktan daire bakarken tanıdığınız yüz, daireyi gezdiren kişidir. Binayı onun yapıp yapmadığını, daireyi kendi adına mı başkası adına mı sattığını o gezide anlamak güçtür. Diyarbakır’ın bu ilçesinde özel dedektife verilebilecek ilk iş, imzadan önce bu kişiyi ve gösterdiği yeri görmektir.
Diclekent yazan ilan gerçekten orada mı?
Diclekent, Kayapınar’da hem bir semtin hem bir bulvarın adıdır; ilan başlığındaki “Diclekent’e yakın” sözünden binanın yeri çıkmaz. Dicle adının gösterebileceği öteki yerler kısa bir tabloda yan yana.
Burada sınanacak şey binanın kendisidir: ilandaki fotoğrafın çekildiği blok, tarif edilen yerde duruyor mu? Cephe ile kat sayısı tutuyorsa ilan doğru binayı gösteriyor olabilir. Tutmuyorsa imzadan önce satıcıya götüreceğiniz somut bir sorunuz olur.
“Bulvara sıfır” denen bina hangi sırada?
İlan “Diclekent Bulvarı’na cepheli”, “Fırat Bulvarı üzerinde” ya da “75 Metrelik Yol’a sıfır” diyorsa dedektif binanın o yolda mı, arka sırada mı durduğunu görür ve gün ile yer belirterek yazar. Arkadaki bir blok ön sıra fiyatıyla önünüze geliyorsa pazarlıkta elinizde somut bir şey olur.
Daireyi gezdiren kişi kim adına satıyor?
Yeni blokta satışı binayı yapan müteahhit, arsasını verip karşılığında daire almış mal sahibi ya da bunlardan biri adına iş gören aracı yürütüyor olabilir. Yarım kalan işi kimin bitireceği de bu cevaba göre değişir.
- Müteahhit: Firmanın adı inşaat tabelasında okunuyor mu, şantiyede farklı günlerde işçi ve malzeme görülüyor mu? Daha önce yaptığı söylenen bina söylenen yerde duruyor mu?
- Arsa sahibi: Gösterdiği blok, tarif ettiği yerde mi? Eksik iş için muhatabınızın kim olacağını ona sorun.
- Aracı: Verdiği adres çalışan bir yer mi, adına iş yaptığını söylediği kişi şantiyede görünüyor mu?
Kaydı ise satıcıdan isteyip onunla birlikte tapu müdürlüğüne gitmek gerekir. Blok henüz yükseliyorsa gösterilecek daire de olmayabilir; arsa payından daire yazısı bu durumda tapuda ne alındığını anlatıyor.
Eşiniz “Diclekent’teki işteyim” diyorsa
Diclekent bir bulvar ve çevresinin adıdır; bu söz tek başına bir kapı göstermez. İş yerinin adını ve hangi gün orada olacağını biliyorsanız eş takibi işinde o gün orada olup olmadığına bakılır. Adres bir sitenin ya da iş merkezinin içindeyse oraya girilmez, bunu görüşmede duyarsınız.
Boş denilen dairede biri oturuyor mu?
“Boş, hemen teslim” diye satılan hazır dairenin dışarıdan görünen hâli rapora yazılır; içeride biri yaşıyor mu sorusuna her zaman cevap çıkmaz. Satıcı “kiracı var, sözleşmesi bitince çıkacak” diyorsa sözleşmeyi ondan istersiniz.
Blok kapalı bir sitenin içindeyse gözlem sitenin dışında kalır, görevliden ya da komşudan bilgi alınmaz. Böyle bir yerde cevap çıkmayabileceğini işe başlamadan söyleriz.
Kaldırım’da parsel alacaksanız
Kayapınar yalnız bloklardan oluşmaz; Kaymakamlığın duyurularında kırsal Kaldırım için arazi toplulaştırma askısı yer aldı. Size gösterilen kroki askıdaki yeni parselle aynı olmayabilir, ayrıntısını il tarım müdürlüğü ile DSİ söyler. Küçük hisse ilanında ilçelerin bölünme sınırlarına da bakın.
Parsel tarafında dedektif yerin hâlini görür: ekili mi, çitle çevrili mi, üstünde başlamış bir yapı var mı? Arsa, daire ve tarla araştırması burada da aynı yürür, parsele girilmez.