İcradan alacağınız tarlada ekin varsa kimin?
Bismil’de icradan satılık bir tarlanın üstünde buğday ya da pamuk görüyorsanız, onu kimin ektiğini ilandan çıkaramayabilirsiniz. Eken kişi borçlu olabilir, tarlayı ondan sözle tutmuş biri olabilir, ürün karşılığı çalışan bir yarıcı da olabilir. Tarlaya gittiğiniz gün karşınıza çıkacak kişinin adı ilanda hiç geçmeyebilir.
Özel dedektif teklif vermeden önce ilandaki parsele dışarıdan bakar: tarla işleniyor mu, o gün başında çalışan biri var mı, sizin tarif ettiğiniz kişiye benziyor mu? Ekinin kime ait olduğunu uzaktan kimse bilemez, rapora da bu yazılmaz. Satış şartlarını ilanı veren icra dairesi açıklar. Gidilen günlerde tarla boş kalmışsa rapora bu yazılır, mevsime göre başka gün seçilebilir.
Bakmadan önce parselin yerde hangi tarla olduğu öğrenilmelidir, yoksa yandaki tarlaya bakılmış olur. Sınırı ve paftayı Kadastro Müdürlüğü gösterir. İcradan tarla yazısı konuyu teklif sırasına göre işliyor.
Kâğıt yoksa kira ve yarıcılıkta ne görülür?
Tarla sözle kiraya ya da yarıya verildiyse elde gösterilecek bir belge olmayabilir. Parsele dışarıdan bakılır: anlaştığınız kişi orada görülüyor mu, yoksa tarlada başka biri mi çalışıyor? Anlaşmanın içeriği ise yerde okunmaz. Yarıcı yazısı elinde kâğıt olmayan kişi için kısa bir not.
Tarla kiralayacak kişi de aynı gözlemden yararlanır: sürülmüş mü, üstünde ekin ya da çalışan biri var mı?
“Cuma Bismil’de işim var” sözüne nasıl bakılır?
Bu söz ilçe merkezini de gösterebilir, ova tarafındaki bir mahalleyi de. Eşiniz depo, atölye ya da tarla gibi bir yer adı söylediyse başlangıç odur; eş takibinde belirtilen gün oraya bakılır. Tarlaya ya da kapalı depoya girilmez, yalnız görülebilen rapora geçer.
“Bismil’de oturuyor” hangi Bismil’i anlatır?
Karacadağ Kalkınma Ajansının raporuna göre ilin en çok kırsal mahallesi bu ilçededir; kişi ilçe merkezinde de oturuyor olabilir, tarlaların arasındaki bir mahallede de. Merkez kente yaklaşık 55 kilometre uzaktadır, kırsal mahalleye oradan ayrıca gidilir. Bir mahalle adı, kişinin çalıştığı tarla ya da söylediği bir yapı olmadan yola çıkılmaz.
Bazı yerler iki adla dolaşır. Kaymakamlığın ilanında Tezekli (Aralık) Mahallesi diye geçen yer buna denk gelir: elinizdeki kâğıtta Aralık, ilanda Tezekli yazıyorsa iki kayıt aynı yeri gösteriyor olabilir. Eski köy adıyla yazılmış senetlerde adres tespiti buradan başlar.
Askıdaki mahallede ya da küçük hissede önce ne sorulur?
Arazi toplulaştırma ve parselasyon askıları sürüyor: Kaymakamlık ve Bismil Belediyesi duyurularında Bakacak, Körükçü, Tezekli, Kopuzlu, Danalı, Aslanoğlu, Çakallı ve Harmanlı adları geçti. Bu mahallelerde alınacak ya da kiralanacak tarlanın sınırı, size gösterilen sınır olmayabilir; parselin askıda değişip değişmediğini il tarım müdürlüğü ile DSİ söyler.
Küçük hisse teklifinde bölünme sınırını da bilin: Bismil’de kuru arazide 160, sulu arazide 60 dönüm (resmî ölçüde dekar, bir dekar bir dönüm).