İlandaki aylık kazanç rakamını kim söylüyor: satıcı mı, ondan duyan aracı mı? Devir konuşması bu soruyla başlamalı, çünkü rakam bir kez akla girdikten sonra istenen bedel de ona göre makul görünür.
Devren lokanta alırken neye dikkat edilir?
Aşağıdaki liste imzadan önce masaya konacak soruları sırayla veriyor, ilki de kazancın dayandığı belgedir.
- Kazanç: Son ayların banka ve POS dökümü istenir, mali müşaviriniz inceler. Döküm gösterilmiyorsa rakam yalnız söz olarak kalır.
- Devreden: Vergi levhasındaki ad ile karşınızda oturan kişi aynı mı? Değilse satıcı hangi sıfatla konuşuyor?
- Dükkân: Mülk sahibi kim, devri biliyor mu, kira sözleşmesi size geçecek mi? Mülk sahibiyle bir kez doğrudan görüşün.
- Borç: Tedarikçi, vergi ve prim borçları kimin üstünde kalacak? Bu madde devir sözleşmesine yazılsın.
- Demirbaş: Listedeki ocak ve soğutucu satıcının mı, kiralık mı?
- Adres: Diyarbakır Yenişehir’de “Ofis” ve “Vilayet” semt adıdır, resmî mahalle listesinde bu adlar yoktur. Sözleşmede mahalle, sokak ve kapı numarası geçsin.
Kapısında ne görülür?
Satıcının anlattığı günlerde dükkân açık mı, tabelada hangi ad var, mal teslimi ve paket servis var mı, kapıdan ne kadar giriş çıkış görülüyor? Bir dedektif bunları kamuya açık yerden, gün ve saatiyle rapora yazar. Lokantanın içinde gözlem yapılmaz; içerisini siz, farklı günlerde yemeğe giderek görürsünüz. Satıcı sizi müşteri adayı olarak tanıyorsa o günkü masanız da başka görünebilir.
Kapıdaki kalabalıktan ciro hesaplanmaz. Rapordaki gözlemi dökümle yan yana koymak size ve mali müşavirinize kalır.
Anlatmak için kurgulanmış örnek
Vilayet semtinde devren lokanta bakan bir alıcıya satıcı “cumartesi öğleni masa bulunmaz” der. Alıcı bakılacak zamanı bu cümleden seçer: cumartesi öğleni, karşılaştırma için de bir hafta içi öğleni. Soru şudur: o saatlerde kapı açık mı, tabelada hangi ad var?
Kaç gün ve hangi saatlerde bakılacağı ücreti belirler. Devreden kişinin anlattığı başka bir iş yeri varsa o da iş yeri araştırmasına girer, ayrı bir gün ister.